
¨ Pulcinella in prenten en poppen
De tentoonstelling
Pulcinella in prenten en poppen geeft een beeld van het nog
altijd springlevende traditionele poppentheater in en rond Napels
en maakt de kijker deelgenoot van de belevenissen van de
Pulcinella-figuur. De expositie omvat een aantal poppen en
snuisterijen, beeldjes, posters, prenten, boeken, een foto-cd en
een videoregistratie van een Napolitaans poppentheateroptreden.
Tevens zijn er foto's te zien, waarvan een groot deel gemaakt is
door Otto van der Mieden. Vele daarvan geven een waar
sfeerbeeld van de stad Napels, zoals het 'snapshot' van de
karakteristieke Via San Biagio dei Librai (de straat van Sint Blasius
van de boekhandelaren). Of die foto van een halfvergaan
affiche dat tegen een oude kerkmuur is geplakt en waarop een
stervende Pulcinella is afgebeeld.
¨ Een Napolitaanse schelm
Pulcinella is
een van de clownsfiguren uit de commedia dell'arte, een
toneelvorm die in de zestiende eeuw is ontstaan. Veel
personages uit deze Italiaanse volkskomedie kregen een vaste
plaats in het volkspoppentheater. Pulcinella komt uit de buurt
van Napels. Italiaanse poppenspelers trokken in vroeger eeuwen
door heel Europa.
Pulcinella viel ook in het buitenland bij het publiek zeer in de
smaak. Al spoedig is er uit hem een internationaal nageslacht
ontstaan. Hij is de stamvader van de Hollandse Jan Klaassen,
de Engelse Mr Punch, de Franse Polichinelle en
andere komische figuren uit de poppenkast. Door wederzijdse
beïnvloeding ontstond er een
internationaal repertoire. Het gevecht van de komische
hoofdpersoon met de diender, het monster, de
duivel en de dood kom je in allerlei variaties tegen.
Terwijl zijn nakomelingen een bont pak dragen, heeft
Pulcinella een wit kostuum aan en draagt hij een zwart
halfmasker. Op zijn hoofd prijkt een slappe puntmuts,
zijn rug is licht gebocheld. Gedraagt hij zich de ene dag
als een lafaard, de volgende keer is hij een brutale schelm of
een lichtgelovige dwaas. Hij kan breedsprakig zijn, een bluffer,
maar hij smeert hem zo gauw hij gevaar ruikt.
¨ Zondebok en verlosser
Pulcinella is de
zondebok en wordt belast met het collectieve kwaad. In de
poppenkast plaatst Pulcinella het boze en de angsten buiten
zichzelf in de vorm van tegenstanders. Omdat hij zich beschermd
voelt door het masker, weet hij zijn vrees te overwinnen en
levert hij een felle strijd om het onheil af te wenden.
Vrijwillig heeft Pulcinella de taak van verlosser op zich
genomen. Zo draagt hij zowel een duivel als een
Christus in zich.
¨ Brochure
Ter gelegenheid van
de expositie Pulcinella in prenten en poppen is er een
brochure verschenen onder de titel Pulcinella, een
Napolitaanse schelm. Deze uitgave
is op een bijzondere manier vormgegeven. De tekst geeft een korte
schets van Pulcinella. De brochure bevat 35 afbeeldingen.
ISBN 90-71704-24-6.
Het boekje is in de Poppenspe(e)lmuseumwinkel verkrijgbaar.
Poppenspe(e)lmuseum. Kerkweg 38, 8193 KL Vorchten NL ( +31(0)578 - 63 13 29